Niet de jonge vrouw is het probleem

Niet de jonge vrouw is het probleem, maar de wereld die we haar hebben gegeven

"Meisjes en jonge vrouwen piekeren te veel."

"Ze zijn kwetsbaarder geworden."

"Ze kunnen minder goed omgaan met tegenslag."

Het zijn opmerkingen die regelmatig opduiken wanneer cijfers over mentale problemen onder jonge vrouwen verschijnen. Maar misschien stellen we al jaren de verkeerde vraag. Want wat als jonge vrouwen niet zwakker zijn geworden, maar simpelweg de eersten zijn die zichtbaar vastlopen in een samenleving die steeds moeilijker leefbaar wordt?

Uit recente cijfers blijkt dat angstklachten, depressies en gevoelens van prestatiedruk onder jonge vrouwen sterk toenemen. Een kwart van de vrouwen tussen de 18 en 25 jaar ervaart psychische klachten en ook het aantal zelfbeschadigingen en suïcidepogingen stijgt zorgwekkend.

Dat gebeurt niet in een vacuüm.

De generatie die nu volwassen wordt, groeide op tijdens economische crises, klimaatdreiging, woningnood, prestatiedruk in het onderwijs en een arbeidsmarkt waarin flexibiliteit vaak een ander woord is voor onzekerheid. Daar bovenop komt een digitale wereld die nooit stilvalt en waarin vergelijken, presteren en zichtbaar zijn geen keuze meer lijken, maar een vereiste.

Rust bestaat nauwelijks nog.

Waar eerdere generaties na school of werk letterlijk afstand konden nemen van sociale verwachtingen, reist de buitenwereld tegenwoordig permanent mee in de broekzak. Het nieuws stopt niet. De groepsapps stoppen niet. Sociale media stoppen niet. De vergelijking met anderen stopt niet.

En ondertussen verwachten we van jongeren dat zij veerkrachtig, zelfstandig, ambitieus, sociaal, financieel bewust, duurzaam en succesvol zijn — liefst allemaal tegelijk.

Misschien is het dus niet vreemd dat steeds meer jonge vrouwen blijven hangen in wat psychologen "herkauwen" noemen: eindeloos analyseren, bespreken en opnieuw beleven van zorgen en problemen. Niet omdat zij dat willen, maar omdat onze maatschappij nauwelijks ruimte laat om iets daadwerkelijk los te laten. Opvallend genoeg wordt de oplossing vaak opnieuw bij het individu gelegd. Jongeren moeten weerbaarder worden. Meer grenzen stellen. Minder op hun telefoon zitten. Beter voor zichzelf zorgen.

Allemaal waardevolle adviezen.

Maar ze beantwoorden niet de fundamentele vraag: hoe gezond is een samenleving waarin steeds meer mensen professionele hulp nodig hebben om zich aan te passen aan omstandigheden die voor vrijwel niemand nog gezond zijn?

Misschien moeten we stoppen met jonge vrouwen te zien als het probleem dat opgelost moet worden.

Misschien functioneren zij juist als een maatschappelijke graadmeter.

Een generatie die ons vertelt dat permanente beschikbaarheid uitputtend is. Dat voortdurende vergelijking schadelijk is. Dat een leven waarin alles draait om prestaties uiteindelijk ten koste gaat van welzijn. En misschien is dat geen teken van zwakte. Misschien is het juist een teken dat zij voelen wat we collectief te lang hebben genegeerd: dat een samenleving die nooit vertraagt uiteindelijk iedereen uitput.

De vraag is daarom niet waarom jonge vrouwen steeds vaker vastlopen.

De vraag is waarom wij het nog steeds normaal vinden dat ze dit tempo überhaupt moeten bijhouden.